Nghị quyết 01/2024/NQ-HĐTP ngày 16/5/2024 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn giải quyết vụ án ly hôn có bị đơn ở nước ngoài nhưng không rõ địa chỉ.
⚖️CƠ SỞ PHÁP LÝ KHI BỊ ĐƠN Ở NƯỚC NGOÀI
- Nghị quyết số 01/2024/NQ-HĐTP của Hội đồng Thẩm phán TAND Tối cao ban hành ngày 15/01/2024, hướng dẫn áp dụng một số quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 giải quyết vụ án ly hôn trong trường hợp đặc biệt.
- Bộ luật Tố tụng dân sự 2015,đặc biệt là khoản 5 Điều 477.
- Luật Hộ tịch 2014, Luật Hôn nhân và gia đình 2014.
📝 PHÂN TÍCH CỤ THỂ
-Xác định tình huống pháp lý
Khi giải quyết vụ án ly hôn có yếu tố nước ngoài, trong đó bị đơn là công dân Việt Nam đang cư trú ở nước ngoài nhưng nguyên đơn lại không xác định được địa chỉ cụ thể. Điều này dẫn đếnkhó khăn trong việc tống đạt hợp lệ văn bản tố tụng – điều kiện bắt buộc để Toà án tiến hành xét xử theo đúng trình tự tố tụng.
-Nghĩa vụ chứng minh thuộc về nguyên đơn không phải bị đơn ở nước ngoài
Toà án không tự động giải quyết vụ án ly hôn vắng mặt nếu thiếu căn cứ. Nguyên đơn phải chứng minh đã nỗ lực tìm kiếm địa chỉ của bị đơn nhưng không có kết quả, thông qua:
- Liên hệ người thân, bạn bè của bị đơn
- Văn bản xác nhận từ chính quyền địa p3hương, công an
- Tra cứu dữ liệu từ cơ quan có thẩm quyền
- Ghi nhận quá trình tìm kiếm qua thư tín, mạng xã hội
=> Đây là bước xác minh khách quan, nhằm tránh việc lợi dụng ly hôn đơn phương đểtrốn tránh nghĩa vụ tài sản, con chung hoặc gây bất lợi cho bên bị đơn.
-Cách thức giải quyết của Tòa án khi không rõ địa chỉ của bị đơn
Khi gặp trường hợp ly hôn có yếu tố nước ngoài mà bị đơn ở nước ngoài nhưng không rõ địa chỉ theo Nghị quyết 01/2024/NQ-HĐTPNếu có đủ căn cứ chứng minh bị đơn đang cư trú ở nước ngoài nhưng không rõ địa chỉ, Tòa án sẽ:
- Gửi văn bản tố tụng thông qua cơ quan đại diện ngoại giao hoặc lãnh sự của Việt Nam tại nước đó.
- Thực hiệnniêm yết công khai tại trụ sở cơ quan đại diện, theo khoản 5 Điều 477 BLTTDS:
“ Trường hợp đương sự cư trú, làm việc ở nước ngoài nhưng không rõ địa chỉ, thì văn bản tố tụng được niêm yết công khai tại trụ sở của cơ quan đại diện ngoại giao, lãnh sự của Việt Nam ở nước ngoài.”
=> Đây là cách thứcthay thế cho việc tống đạt thông thường, đảm bảo tính khách quan và tuân thủ thủ tục tố tụng.
-Ý nghĩa của quy định đối với vụ việc ly hôn có yếu tố nước ngoài
- Tạo điều kiện cho nguyên đơn được ly hônkhi thực sự hôn nhân không còn tồn tại, tránh tình trạng bị “kẹt” pháp lý do không liên lạc được với bị đơn ở nước ngoài.
- Bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của bị đơn, vì vẫn có cơ chế thông báo thông qua cơ quan đại diện ngoại giao.
- Khắc phục được khoảng trống pháp lý trước đây khi không thể giải quyết ly hôn do không có địa chỉ của người ở nước ngoài.
LƯU Ý:
- Không phải trường hợp nào “không rõ địa chỉ” cũng được xử vắng mặt bị đơn.
- Phải cócăn cứ rõ ràng, tài liệu cụ thể chứng minh đã tìm kiếm địa chỉ bị đơn mà không thành.
- Các tài liệu này cần đượcđính kèm trong hồ sơ khởi kiện và chứng minh trong quá trình thụ lý.
Điều 10 Nghị quyết 01/2024/NQ-HĐTP đã đưa ra hướng dẫn cụ thể và hợp lý, giúp xử lý hiệu quả các vụ án ly hôn có yếu tố nước ngoài mà bị đơn không rõ địa chỉ (hay còn gọi là trường hợp ly hôn khi bị đơn ở nước ngoài nhưng không rõ địa chỉ). Quy định nàyvừa bảo vệ quyền ly hôn của nguyên đơn, vừađảm bảo nguyên tắc tố tụng công bằng, minh bạch và không bỏ sót quyền lợi của bị đơn vắng mặt.
Luật Mina – Dịch vụ ly hôn nhanh, hỗ trợ vắng mặt, bị đơn ở nước ngoài
Luật Mina cung cấp dịch vụ ly hôn nhanh đặc biệt cho các trường hợp ly hôn với người đang ở nước ngoài vắng mặt, ly hôn với người đang ở nước ngoài mà vắng mặt bị đơn. Chúng tôi hỗ trợ:
- Soạn thảo đầy đủ hồ sơ
- Liên hệ tòa án, hướng dẫn xử lý vắng mặt
- Đại diện tham gia tố ố, tranh tụng
- Tối ưu hóa thời gian giải quyết
Liên hệ Luật Mina để được tư vấn cụ thể về thủ tục ly hôn với người đang ở nước ngoài, thủ tục ly hôn vắng mặt với người nước ngoài, bao gồm trường hợp ly hôn với người Trung Quốc hoặc quốc tịch khác.